Czym jest opłata mocowa dla domów jednorodzinnych?

Opłata mocowa dla domów jednorodzinnych – czym jest, jakie stawki obowiązują w 2020 roku i na jakich warunkach uzyskać zwolnienie?

Wyjaśnienie, co to jest opłata mocowa najlepiej zacząć od przedstawienia krótkiego rysu historycznego tego pomysłu. Geneza opłaty mocowej sięga 2017 roku, kiedy to sejm wziął na celownik ideę zapewnienia długoterminowego bezpieczeństwa energetycznego. Ma to związek z obawą o niewydolność istniejących elektrowni w obliczu zwiększonego zapotrzebowania na energię elektryczną. Szczególnie istotna jest krzywa zapotrzebowania, która ma charakter nieregularny i podlega znaczącym wahaniom o różnych porach dnia i roku. Zachodzi zatem ryzyko, że z jednej strony zasoby energetyczne będą ograniczone, z drugiej – wystąpi ich nadmiar w okresach o zmniejszonym popycie. O istnieniu takiego problemu wiedziano już od dawna, jednak dopiero w ostatnich latach podjęto inicjatywy mające zmierzyć się z tą kwestią.

Podstawowymi założeniami nowej ustawy jest zapewnienie odbiorcom stałych dostaw prądu i ograniczenie skoków cenowych. Metodą ma się stać rozwój technologiczny, budowa elektrowni zapasowych oraz promowanie odnawialnych źródeł energii (OZE). Oczywiście ciężar finansowy całego przedsięwzięcia poniosą odbiorcy energii. Ustawa mocowa zakłada podwyżkę cen prądu celem stworzenia odrębnego budżetu na nowe inwestycje. W poniższym tekście postaramy się wyjaśnić co to jest opłata mocowa, jaka jest jej aktualna wysokość oraz w jakim trybie uzyskać zwolnienie z opłaty mocowej. Powiemy także o współzależności na linii opłata mocowa a fotowoltaika, jako rozwiązanie przyszłości w aspekcie dostaw prądu i ekologii.

Co to jest opłata mocowa?

Polityczna definicja głosi, że opłata mocowa jest daniną za gotowość do zabezpieczenia stałych dostaw prądu. Ma ona pokryć koszty budowy nowych elektrowni oraz modernizacji już istniejących. Kompetencje do tworzenia niezbędnych regulacji prawnych zostały udzielone Urzędowi Regulacji Energetyki. Opłata mocowa wchodzi w życie od 1 stycznia 2021 roku i będzie automatycznie doliczana do całkowitej kwoty rachunku za prąd. Wiele osób poszukujących informacji o tym podatku wpisuje w wyszukiwarkę hasło „stawka opłaty mocowej 2020”. Początkowy termin wejścia w życie opłaty planowany był bowiem na październik 2020, został jednak przesunięty na początek przyszłego roku.

Opłata mocowa dla domów jednorodzinnych, mieszkań wspólnotowych oraz przedsiębiorstw

Lista „beneficjentów” nowej opłaty, a raczej podmiotów zobowiązanych do jej uiszczenia, obejmie wszystkie domy jednorodzinne, mieszkania wspólnotowe oraz przedsiębiorstwa, realizując postulat pełnej solidarności społecznej w usprawnianiu elektrowni. Rozpatrując wysokość opłaty mocowej ustawodawcy nie zaplanowali rozróżniania kosztów w zależności od charakterystyki danego podmiotu. Oznacza to, że takie same procentowe stawki zapłacą wielkie korporacje, jak i zwykli obywatele.

Jaka obowiązuje stawka opłaty mocowej 2020?

Stawka opłaty mocowej 2020 już nie obowiązuje, gdyż jej pobieranie nastąpi z początkiem roku 2021. Zapisy ustawy dość enigmatycznie wyjaśniają metodykę obliczania stawek, nie podając konkretów. Artykuł 70 mówi, że ostateczna stawka będzie ustalana indywidualnie w stosunku do każdego odbiorcy, w zależności od poziomu poboru prądu. Można zatem przypuszczać, że opłata mocowa dla domów jednorodzinnych będzie wyższa niż dla lokali mieszkalnych. Wysokość opłaty mocowej będzie kalkulowana „jako iloczyn stawki opłaty mocowej dla danej grupy odbiorców oraz ilości energii elektrycznej pobranej z sieci w wybranych godzinach doby”. W liście ministra przedsiębiorczości i technologii z maja 2019 ma miejsce wzmianka o hipotecznym ustaleniu opłaty mocowej w kwocie 45 zł za każdą MWh.

W dyskusjach analityków rynku energetycznego najczęściej podawane stawki procentowe zakładają wzrost kosztów energetycznych przeciętnego gospodarstwa domowego o średnio 10% w skali roku. Należy jednak pamiętać, że opłata mocowa dla domów jednorodzinnych nie zapewnia pełnego poglądu na sytuację. Zwiększenie kosztów produkcji w firmach sprawi, że wysokość opłaty mocowej przedsiębiorstwa przerzucą na konsumentów, co z pewnością poskutkuje wzrostem cen towarów i usług. Stworzono na szczęście furtkę pozwalającą na uniknięcie tych kosztów. Okazuje się, że opłata mocowa a fotowoltaika pozostaną dwiema niezależnymi alternatywami.

Jak można uzyskać zwolnienie z opłaty mocowej?

Ograniczenie wysokości lub całkowite zwolnienie z opłaty mocowej przysługuje osobom lub firmom korzystającym z odnawialnych źródeł energii. Szczególnie preferencyjne warunki uzyskają właściciele instalacji fotowoltaicznych. Relacja opłata mocowa a fotowoltaika uzależniona będzie od mocy instalacji i wysokości produkowanych nadwyżek energetycznych. Instalacje fotowoltaiczne, które pełnią funkcję systemu wspomagającego, będą uprawniać inwestora do indywidualnie wyliczanych zniżek. Z kolei gospodarstwa domowe oraz firmy czerpiące prąd wyłącznie z energii słonecznej, uzyskają całkowite zwolnienie z nowej daniny. Dla pozostałych wysokość opłaty mocowej stanie się kolejnym bodźcem do rozważenia montażu paneli fotowoltaicznych.